Racisme
Uit Bilgibog
Racisme bestaat wanneer een groep mensen gediscrimineerd wordt op basis van kenmerken die als onafscheidelijk verbonden worden aan die groep.
Racisme is niet uitsluitend en alleen discriminatie op basis van biologische kenmerken, het is discriminatie op een complex aan factoren. Tegenwoordig is biologisch racisme niet meer houdbaar vanwege de Holocaust. De invariabele biologische factor is ingenomen door een complex aan culturele factoren die invariabel aan een groep wordt toegeschreven. Het complex aan racistische stereotyperingen wordt als ideologische rechtvaardiging gebruikt voor racisme door de onderdrukker.
Racisme verdeelt de mensen en maakt het onmogelijk solidariteit te bouwen.
Inhoud |
Huidskleur
Racisme wordt vaak geassocieerd met een verschil in huidskleur tussen onderdrukte en onderdrukker, maar dit is geenszins een noodzakelijke voorwaarde voor racisme. Ieren werden bijvoorbeeld slachtoffers van racisme eind 19de eeuw in Engeland, ondanks dat ze net zo wit waren als de onderdrukkende Engelsen.
Modern antisemitisme is ook niet gebaseerd op huidskleur. Een verschil in huidskleur hoeft helemaal geen voorwaarde voor het bestaan van racisme te zijn. Racisme bestaat een complex van kenmerken waarvan huidskleur er een kan zijn. Er bestaan daarnaast andere stereotyperingen zoals bijvoorbeeld: luiheid, domheid, overdadige sexuele activiteit enz. Deze bestaan bijvoorbeeld in het geval van de traditionele Westerse racistische stereotypering van Afrikanen.
Klassiek racisme
Klassiek racisme is ontstaan als rechtvaardiging van de slavernij op de plantages in de koloniale tijd. Daarvoor bestond geen racisme. In het oude Griekenland (of Rome) bestond bijvoorbeeld geen racistische ideologie om racisme te rechtvaardigen. Sterker nog in "Black Athena: The Afroasiatic Roots of Classical Civilization" van Martin Bernal (ISBN 0-8135-1277-8, ISBN 0-8135-1584-X en ISBN 0-8223-2717-1) wordt beargumenteerd dat Griekenland een afsplitsing was van meer ontwikkelde en oude samenlevingen uit Afrika. Nu zijn er kanttekeningen bij die thesis te plaatsen. Maar Bernal baseert zich op onder andere Heroditus zijn Histories waarin de oude Griek afstamming van Griekse samenleving bij het oude Egypte legt, waarin hij de Perzische samenleving op hetzelfde niveau als de Griekse zet. In een maatschappij met racisme was dit onmogelijk geweest.
Antisemitisme
Antisemitisme werd pas racistisch antisemitisme toen het feodale stelsel, en het daaruit ontwikkelde klassenstelsel ten onder ging in de bourgeois revoluties die het kapitalistische systeem vestigen. In de tijd voor het ontstaan van het kapitalisme was er plaats voor joden in de samenleving. Weliswaar als een religieuze stand maar wel als een van de vele andere standen in de maatschappij. Er was jodenvervolging op grond van religie maar daaraan viel te ontsnappen door bekering tot een ander geloof. Pas in de 19de eeuw ontstond het racistische antisemitisme met het complex aan stereotyperende kenmerken die gezien werden als onafscheidelijk aan de groep joden als zodanig. Hiervan was de Holocaust van de nazi's het onmenselijke verpletterende ideologische eindpunt. In de woorden van Hannah Arendt: "Jews had been able to escape from Judaism into conversion; from Jewishness there was no escape." (The origins of totalitarianism, ISBN 0-15-670153-7).
Cultureel racisme
Sinds de Holocaust is biologisch racisme niet langer politiek houdbaar. Daardoor is er een nieuwe versie van racisme ontstaan. In academische sociologische kringen wordt dit als cultureel racisme aangeduid. Het komt erop neer dat een groep als een vastomlijnde statische onveranderbare inferieure cultuur wordt aangeduid. En op basis daarvan wordt gediscrimineerd. Dit gebeurt met name met betrekking tot de islamitische cultuur. Pim Fortuyn en een aantal anderen hebben zich hier in een reeds klassiek voorbeeld schuldig aangemaakt: "De islam is een achterlijke cultuur" en "mensen kunnen hun cultuur niet verlaten".
De cultuur werd dus als achterlijk, minderwaardig gedefinieerd en als een 'onafscheidelijk' eigenschap van een groep mensen, namelijk moslims. Het ging en gaat hierbij om een specifieke groep moslims namelijk die uit het Midden-Oosten.
Dit past naadloos in de ideologische rechtvaardiging van de bezetting van Irak en het hedendaagse imperialisme van bijvoorbeeld Verenigde Staten. Het is tekenend hierbij te letten op de retoriek van "we brengen democratie", "ze hebben de verlichting niet doorgemaakt", "zonder de Verenigde Staten of de Verenigde Naties" zou het land in een burgeroorlog vervallen". Hetgeen deel uit maakt van cultureel racisme en een kopie is van culturele racistische rechtvaardigingen ten tijde van de koloniale overheersing.
Islamofobie is dus racistisch in deze context want islamofobie heeft haar wortelen in onder andere het cultureel racisme welk een rol speelde in de rechtvaardiging van koloniale bezettingen.
Culturele discriminatie wordt racisme wanneer een cultuur als minderwaardig wordt gezien waarbij de leden van die cultuur als onlosmakelijk met elkaar verbonden worden gezien.
